Rrënjët e tatëpjetës së Kosovës

0

Shkruan: Shirley Dioguardi

Gjashtë vjet, pasi “pavarësia e mbikëqyrur” filloi në Kosovë, dhe 15 vjet, pasi sulmet ajrore të NATO-s i dhanë fund luftës gjenocidiale në Kosovë, dhjetori i 2014-ës shënoi një pikë kthese dëshpëruese në historinë më të re të Kosovës. Ngërçi gjashtëmujor në procesin politik të Kosovës, që pasoi zgjedhjet e përgjithshme më 8 qershor dhe që mbaroi me ndarjen e koalicionit që kundërshtonte kthimin e Hashim Thaçit në pushtet si kryeministër dhe të partisë së tij, PDK-së, e ka thelluar deficitin demokratik të Kosovës. Me zgjedhjen nga Parlamenti i Kosovës me 8 dhjetor të Isa Mustafës si kryeministër, Hashim Thaçit si zëvendëskryeministër dhe ministër i Jashtëm, Kadri Veselit, ish-kryetarit të shërbimit të dyshimtë sekret (SHIK) si Kryetar i Parlamentit, bashkë me emërimin e një numri të madh ministrash dhe zëvendësministrash, politika elite që e ka ndaluar Kosovën të lulëzojë e të përparojë gjatë dekadës së fundit është kthyer në pushtet. Përderisa Beogradi ka marrë çdo masë të mundshme, që nga fundi i luftës, për të mbajtur dominimin e tij mbi Prishtinën dhe për të destabilizuar Kosovën e rajonin, dhe përderisa Perëndimi ende ka për t’i dhënë Kosovës sovranitet të plotë dhe ta pranojë atë në institucionet ndërkombëtare, shumica e elitës politike të Kosovës mban përgjegjësinë për përkeqësimin politik dhe ekonomik të vendit, sepse ata kanë dështuar që të angazhohen seriozisht në shtetndërtim. Në vend që të mbështesin sundimin e ligjit, ata i kanë mbushur xhepat e tyre duke kërkuar haraç dhe duke emëruar në pozita të rëndësishme anëtarë të pakualifikuar të familjeve të tyre. Në vend se të ndikojnë në zhvillimin ekonomik, aktivitetet e tyre privatizuese kanë çuar në projekte të diskutueshme që i kanë pasuruar ata dhe partnerët e tyre të huaj.

Si rezultat, papunësia tani është të paktën 40% (është mbi 60% në grupmoshat 18-30 vjeç) dhe rinia kosovare po e braktis vendin masivisht, kryesisht në mënyrë ilegale. Në kundërshtim me deklaratat e tyre se ata nuk luajtën rol në dhënien fund të ngërçit politik të paszgjedhjeve, Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara ushtruan presion të madh mbi LDK-në, e cila fitoi 30 vende në zgjedhjet e fundit të Kosovës, që të formonte koalicion me PDK-në, e cila fitoi 37 vende. Perëndimi preferoi status-quo në mënyrë që të çonte përpara politikën e saj që ta paqësojë Serbinë, të cilën ata në mënyrë të gabuar e shohin si motorin e ardhshëm të zhvillimit ekonomik dhe politik në Evropën Juglindore. Bashkimi Evropian e ka dështuar popullin e Kosovës duke bërë retorikë të thatë për sa i përket dhënies fund të korrupsionit dhe krimit të organizuar në Kosovë dhe fuqizimin e sundimit të ligjit, përderisa në të njëjtën kohë bëhet bashkë me anëtarët e korruptuar të elitave politike të Kosovës. BE-ja është bërë pjesë e problemit me zbulimin e kohëve të fundit nga një britanike, se gjykatësit dhe prokurorët që përfaqësojnë EULEX-in kanë mbrojtur politikanë të pushtetshëm duke mbuluar evidenca të korruptimit të tyre.

BE-ja gjithashtu e ka kthyer Kosovën në “geton” e fundit evropiane duke e shpërblyer Serbinë e duke mos i dhënë Kosovës liberalizimin e vizave – diçka që Parlamenti i Kosovës duhet të shqyrtojë menjëherë. Liberalizimi i vizave është thelbësor, jo vetëm për zhvillimin ekonomik, por edhe për arsyen se izolimi i Kosovës i ka dhënë ngritje depërtimit të rrezikshëm e të paparë të islamit radikal. Përderisa kosovarëve nuk u lejohet të udhëtojnë për në Evropën Perëndimore apo Bashkimin Evropian, ata janë të lirë të udhëtojnë për në lindje në Turqi e më tej. Fundamentalistët islamikë nga bota arabe kanë qenë duke financuar lëvizje politike, ndërtuar xhami aty ku kurrë nuk ka pasur në Kosovë, dhe duke u dhënë para grave që jetojnë në varfëri si këmbim që ato t’i veshin shamitë dhe t’i dërgojnë bijtë e tyre në shkolla fetare. Për herë të parë që nga viti 1912 fundamentalistët islamikë, të refuzuar gjerësisht nga shqiptarët në të gjithë Ballkanin, ia kanë dalë që të infiltrojnë një popullsi laike myslimane, të cilët kanë jetuar krah për krah me fqinjët katolikë, të krishterët ortodoks dhe hebrenjtë në harmoni për vite e shekuj të tërë. Islami radikal është në kundërshtim me modelin shqiptar të islamit, thelbi i të cilit është toleranca. Qeveria e SHBA-ve gjithashtu e ka dështuar popullin e Kosovës duke iu bashkuar BE-së në ngritjen elitave politike të korruptuara të Kosovës. Në këtë proces, Amerika e ka abuzuar fuqinë e saj te shqiptarët, grupi etnik më proamerikan e prodemokraci në Evropën Juglindore. Duke ia dorëzuar pushtetin pas luftës pothuajse pa përjashtim atyre që do t’u bindeshin kërkesave të Perëndimit, Perëndimi dështoi që të shfrytëzonte ekspertizën dhe shkollimin e shumë profesionistëve kosovarë. Duke qenë e dyta kundrejt Evropës, administrata e SHBA-ve i ka mundësuar Beogradit që të hyjë në vakumin e krijuar nga mungesa e unitetit dhe vendosmërisë së 28 shteteve anëtare të BE-së, pesë nga të cilat refuzojnë ta njohin Kosovën.

Në të njëjtën kohë, shumë kosovarë e mendojnë vetveten si minoritet i shtypur, të nënshtruar ndaj tekave të Serbisë, Rusisë dhe BE-së. Realiteti është që shqiptarët janë shumica dërrmuese e shtetit të ri dhe në vend se të vajtojnë rreziqet e vërteta e të imagjinuara ndaj ekzistencës së Kosovës, zyrtarët e zgjedhur duhet të përqendrohen në punë të qeverisjes, policisë, ofrimin e energjisë, ujit, shkollimin adekuat dhe kujdesin shëndetësor për të gjithë qytetarët dhe të paraqitjes së masave antikorrupsion në çdo institucion publik, si lokal ashtu edhe në nivel qendror. Qeveria e Kosovës e ka fuqinë ta ndryshojë të ardhmen e bisedimeve Prishtinë-Beograd duke marrë kontrollin mbi marrëdhëniet me serbët në Kosovën Veriore. Gjithashtu, ajo ka fuqinë që t’i rezistojë krijimit të gjykatës speciale për krime lufte për Kosovën, kur as shumë pak trupa serbe paramilitare e militare nuk janë sjellë para drejtësisë për okupimin 10-vjeçar të Kosovës, dëbimin e një milion kosovarëve, dhe vrasjen e dhunimin e mijërave pa u ndëshkuar fare prej 1998-1999. Qeveria e Kosovës mund të përqendrohet në sjelljen e kësaj padrejtësie para vëmendjes ndërkombëtare. Kjo thjesht është çështje e vullnetit politik. Kosova mund të jetë e suksesshme, por nuk do ta arrijë atë po qe se kosovarët nuk ngrihen përballë problemeve dhe nuk bëhen zot të fatit të tyre. Përndryshe, Kosova do të vazhdojë të rrëshqasë në një gjendje të limbës politike dhe ekonomike dhe ajo do rë jetë në mëshirën e fuqive të huaja. Ka ardhur koha që kosovarët ta shfrytëzojnë momentin dhe të nisin veprime, jo të dhunshme, që të sjellin vëmendjen e komunitetit ndërkombëtar ndaj tatëpjetës që e ka marrë Kosova. Është po ashtu koha që burrat dhe gratë të afta në diasporën shqiptare – shumë prej të cilëve ia kanë kthyer shpinën Kosovës – ta ndihmojnë që të dalë nga situata dëshpëruese sociale dhe ekonomike në të cilën ajo gjendet. Përndryshe, Kosova do të vazhdojë të rrëshqasë në një limbë ekonomike e politike, dhe do të jetë në mëshirën e vazhdueshme të fuqive të huaja.

 

*Autorja është analiste e politikës së jashtme, e specializuar për konfliktet në Ballkan dhe Këshilltare për Çështje të Ballkanit pranë Ligës Qytetare Shqiptare Amerikane.

PËRGJIGJU

Please enter your comment!
Please enter your name here