“Dritëhijet e Kadri Veselit”

0

Kreu i Parlamentit të Kosovës, Kadri Veseli, ka thënë se me Thaçin President të Kosovës do ta kishte privilegj të drejtoj partinë më të madhe në Kosovë, Partisë Demokratike të Kosovës. Ai në një intervistë me moderatorin e programit TOP SHOW në TOP CHANNEL, Alban Dudushi, rrëfen historinë e tij patriotike që prej fëmijërisë deri në numrin dy të PDK-së. Pavarësisht se Veseli pohon që PDK ka potenciale intelektuale, akademike të larta për të marrë përgjegjësinë e partisë në rast të Thaçit president, nuk mohon përgjegjësinë me të cilën do të drejtonte partinë po ta zgjidhnin.

DUDUSHI: Vizita juaj e parë si kryetar i Kuvendit të Kosovës, takim me nivelet më të larta të institucioneve shqiptare. Cila ishte axhenda e diskutimit?

VESELI: Në fakt isha në vizitën e parë zyrtare në Tiranë si kryetar i Kuvendit të Kosovës me një delegacion të Kuvendit të Republikës së Kosovës. Patëm takime jashtëzakonisht pozitive, qoftë me Kryetarin e Kuvendit të Shëipërisë, Kryeministrin, Presidentin, ish presidentët të cilët kanë qenë në periudhën e tranzicionit, në fakt ishte një takim për vazhdimin e bashkëpunimit të shkëlqyeshëm që ka Republika e Kosovës me Republikën e Shqipërisë. Në mënyrë specifike me Kuvendin e Shqipërisë. Duke qenë se kemi marrëdhënie vëllazërore, kemi marrëdhënie të shkëlqyeshme institucionale ne u dakorduam me kryetarin e kuvendit vecaërisht për marrëdhëniet mes komisioneve parlamentare, të cilat përgatisin draftligjet, në një transformim të marrëdhënieve tona nga vëllazërore, që sigurisht do të vazhdojnë, nën një strategji sidomos në bashkëpunimin ekonomik, shkëmbime më të mëdha tregtare që do të kishin impakt të drejtpërdrejt e më të madh në zhvillimin ekonomik. Në të njëjtën kohë edhe diplomacia parlamentare, Republika e Shqipërisë ka luajtur një rol të rëndësishëm dhe që do të vazhdojë, në njohjen e Republikës së Kosovës. Është një inisiativë regjionale, që u mirëkuptua edhe nga kuvendi i Shqipërisë, sipas së cilës vendet e Ballkanit Perëndimor të cilat janë në proces integrimi me BE-në, pasi është vendosur që nuk do të ketë pranime deri në 2020, ta shfrytëzojmë këtë hapësirë kohe për integrimin e brendshëm, pra të bashkëpunojmë me njëri-tjetrin drejt Integrimit Europian pasi atë e duam të gjithë dhe ai është një integrim i vecantë.

DUDUSHI: Ju keni deklaruar se Kuvendi i Republikës së Kosovës do të jetë vendi i kompromisit dhe jo i përjashtimit, vend i dialogut dhe jo i përjashtimit. Në fakt është kjo natyra se si ju punoni?

VESELI: Në fakt pozicioni aktual që kam si kryetar i Kuvendit të Kosovës, një nga 120 deputetët e Kuvendit të Kosovës, është të krijojmë maksimumin që transparencën, komunikimin serioz dialogun, debatin midis institucioneve. Parlamenti i Kosovës është vendi ku duhet të debatojmë qoftë edhe kundërshtitë për të nxjerrë ligjet më funksionale të cilët do të përmirësojnë mirëqënien sociale dhe ekonomike të qytetarëve. Aty është vendi ku duhet të jemi të gjithë serioz, ku të gjithë duhet të punojmë, ku duhet të debatojmë e ti themi gjerat që mendojmë për të arritur një vendim të cilat vërtet e cojnë Kosovën përpara si shtet.

DUDUSHI: Është kjo detyra e spikerit dhe kryetarit të Parlamentit të paqëtojë palët edhe ti cojë drejt një kompromisi në momente të caktuara kur sigurisht nuk janë të një mendimi?

VESELI: Gjithsesi për asrye është detyrë e Kryetarit të Kuvendit që të krijojë hapësirë komunikimi për të gjithë që janë aty. Në raste kur kemi debate e kundërshtime. E rëndësishme është që ne 120 deputetët e Kuvendit të Kosovës jemi zgjedhur aty nga qytetarët, të cilët kanë patur besim tek ne që do të përfaqësojmë interesat e tyre dhe cdo ditë do t’ua bëjmë jetën më të mirë, vecanërisht po flas në aspektin ekonomik dhe social të jetës sonë.

DUDUSHI: Dua t’ju coj mbrapa në kohë, në fëmijërinë tuaj. Ju keni lindur në një familje të madhe në Mitrovicë…

VESELI: Unë në fakt kam lindur në Mitrovicë. Fëmijëria ime ka qenë e zakonshme, e qetë, brenda atyre mureve të shtëpive tona tradicionale ku babai im punonte dhe nëna kujdesej për ne. Kam qenë fëmija më i vogël i 7 vëllezërve dhe motrave në familjen time.

DUDUSHI: Më i përkëdheluri, më i lazdruari?

VESELI: Ka qenë një ambient i shëndoshë sic është traditë në familjet tona shqiptare. Kam lindur në një qytet i bukur, karakteristik, më i zhvilluari ekonomikisht duke patur parasysh që gjigandi ekonomik, krenaria e Kosovës Trepcja, është po nga ai qytet, por në të njëjtën kohë ka qenë vend i tolerancës, vend i zhvillimeve artistike kulturore në të gjithë Kosovën që vecanërisht për ne shqiptarët që ishim nën drejtimin e Ish Jugosllavisë. Ka qenë qytet i hapur ku nuk kanë jetuar vetëm Mitrovicarë, por njerëz ët ardhur nga anekënd Kosovës e trojeve shqiptare. Kanë ardhur edhe nga Maqedonia dhe e kanë gjetur veten mirë.

DUDUSHI: Ka qenë qytet i përzier, ka patur edhe serb?

VESELI: Ka qenë edhe qytet i përzier. Ka patur edhe serb. Nuk ka patur probleme me serbët si sot. Ka qenë një ambient i qetë, jetësor. Sëbashku kemi jetuar të gjithë. Kjo rrethanë e qetësisë ka ekzistuar deri në momentin që kemi patur një trazim që depërtonte brenda mureve të shtëpisë. Flas për vitet 1980 kur ka nisur agresiviteti i nacionalizmit serb të ringjallet. Kemi situatën e demonstratave në 1981 i cili për fëmijërinë time ka mbetur në kujtesë sepse ishte momenti i parë si fëmijë kur nisa të kem ndjesi nacionale , politike. Shihja një nga demonstratat më të mëdha që zhvillohej në prill 1981. Dëgjoja prej shtëpisë brohoritjet e demonstratës dhe si fëmijë kurioz dola të shikoj në rrugë. Në shtëpi ishim unë dhe nëna ime në shtëpi, pasi të tjerët kishin dalë në demonstratë. Nuk isha pjesë e demonstratës 1981pse Kisha bindjen nacionaliste se Kosova duhet të jetë Republikë, por e kam dëgjuar kumbimin e parrullës, të cilës nuk e harroj dot edhe sot “Dhe Republikë, dhe kushtetutë, ja me hatër ja me luftë”. Ishte një kërkesë gjithë popullore që kishte nisur nga studentët e universitetit të Prishtinës. Në atë kohë vëllezërit më kanë larguar, më kanë përzënë nga ajo demonstratë fatmirësisht. Pastaj edhe vëllezërit u bashkuan në familje pasi kishte ndodhur një ndërhyrje shumë brutale e njësive speciale të cilat kishin ardhur nga Federata Jugosllave. Kishte të vrarë, plagosur nga demonstruesit sic kishte anembanë Kosovës. Ishte një thyerje për të gjithë ne në jetën tonë, edhe për mua si fëmijë kur shikoja situatën jashtë . Unë nuk e njihja situatën e pupullit tim, por në momentin kur patrullat e policisë serbe bëhen të zakonshme, arrestimet e familjarëve të mi atëherë edhe kjo qetësi u trazua. Në fakt u trazua edhe shpirti im si dhe i shumicës. Edhe ne që ishim fëmijë nisëm të mendonim; “c’të keqe ka të protestosh me ato parrulla “Kosova Republikë” dhe pse gjithë ky reagimi aq i vrazhdë i pushtetit ndaj njerëzve që protestonin pa armë, ishin të qetë.

DUDUSHI: Kur nisi të organizohej mendimi tek ju e më pas të organizoheshit edhe me të tjerë?

VESELI: Fillimisht ishin konsekuencat që rrodhën pas arrestimit të familjarëve të mijë, ndodhin ato traumat kur sheh të burgosur njerëzit e tu. Kam dy vëllezër të burgosur, djalin e axhës po ashtu i burgosur gjatë për një periudhë shtatë vjecare. Pastaj janë ato peripecitë fëmijërore kur pa sherre shkruan një parrullë “Kosova Republikë” në rrugicë, në bankat shkollore dhe kur vijnë inspektorët e sigurimit të atëhershëm shtetëror se kush e shkruan. Këto peripeci fëmijërore përshkuan vitet deri në shkollë të mesme e më pas kur filluan studimet vecanërisht pas pjesës të dytë të viteve “80 kemi ardhjen e Milloshevicit në krye të Republikës. 86-87 kemi Lidhjen Komuniste serbe. Pastaj promovon një agresivitet ndaj të drejtave të shqiptarëve. Dhe atë pak autonimi politike që e gëzonin shqiptarët, ai dëshironte ta gllabëronte.Në këtë mënyrë nis dhe angazhimi im, vetëdijësimi në kohën studentore në lëvizjen patriotike të Kosovës. Isha student në atë kohë.

DUDUSHI: Cili ishte kontakti yt i parë si student me “Lëvizjen Patriotike të Kosovës”?

Lidhja ime me “Lëvizjen Patriotike të Kosovës” rrjedh nga Sabit Veseli, një veprimtar që kishte kaluar 7 vite në burgjet jugosllave dhe kishte dalë si shumë bashkëveprimtarë të tij, të cilët ishin duke e rinisur “Lëvizjen Patriotike” që në atë kohë e quanin “Lëvizja Popullore për Republikën e Kosovës”. Në atë kohë jam organizuar edhe unë. Jam rekrutuar edhe unë nga Sabit Veseli për të mos u larguar deri në clirimin e Kosovës.

DUDUSHI: Kjo ishte lëvizja e parë ilegale pas demonstratave?

VESELI: Nuk mund të them që ishte lëvizja e parë, pasi ka patur edhe lëvizje të tjera për rezistencë patriotike pas Luftës së Dytë Botërore. Por mund të them që është lëvizja më e organizuar e cila vulën e themelimit të saj e kishte nga rënia së tre heronjëve legjendarë të Kosovës ; Bardhosh Gërballës, Isuf Gërballës dhe Kadri Zekës. Gjithsesi, ishte kjo lëvizje që me gjithë transformimet e veta kishte arritur të qëndronte përballë sulmeve që i bëheshin nga sigurimi i shtetit Jugosllav dhe suksesin e kishte në përphapjen në gjithë trojet shqiptare në ish Republikën Jugosllave. Ishte një organizim patriotik që vepronte në mënyrë të fshehtë, por kishte përhapje në të gjitha hapësirat shqiptare qëpjesa më e ceptë e Atdheur tonë e deri në Strugë. Pra nga Presheva Medvegja Bujanovc deri në pjesën shqiptare në Mal të Zi ishte përfshirë nga veprimtarët jonë. Vetë organizimet e fshehta kanë karakteristikën e veprimtarisë së tillë që nuk bëhen pasive.. Kishte përhapje në të gjithë territoret shqiptare, por baza ishte Universiteti i Prishtinës. Aty niste rekrutimi dhe militimi në mënyrën e organizimit. Pjesa më e madhe e tyre ishin studentë. Nuk duhet të harrojmë që universiteti i vetëm për shqiptarët anembanë ishte Universiteti i Prishtinës.

DUDUSHI: Kjo organizatë që kishte për qëllim Kosovën Republikë apo edhe bashkimin me Shqipërinë, kishte parësor opsionin e Luftës?

VESELI: Shpirti i gjithë shqiptarëve nuk është pajtuar me padrejtësinë që u është bërë më 1912 me ndarjen. Ajo si dëshirë nacionale mund të ketë qenë bashkimi me Shqipërinë, por duhet të themi se ne mundodheshim për një Republikë të Kosovës që përfshinte gjithë territoret shqiptare në ish Federatën Jugosllave. Ishte një qëndrim i arsyeshëm, që nuk pretendonte të shkatërronte konfigurimin Jugosllav dhe të ndryshonte kufijtë. Por kishte qëllim të avanconte unfikimin e shqiptarëve.

DUDUSHI: Në fund të viteve “80 lindi Lidhja Demokratike e Kosovës e cila u bë menjëerë masive për nga anëtarësimi i njerëzve. Nuk ishte në legalitet, por në ditë të diellit. Patët tundimin ti bashkoheshit kësaj lëvizje, apo mbetët të palëkundur në Lëvizjen Patriotike të Kosovës?

VESELI: Në fakt kur folëm për vërshimin e nacionalizmit serb gjatë viteve 80 dhe suprimimin e autonomisë kosovare, filloi një vetëdijësim i jashtëzakonshëm vecanërisht për të drejtat e shqiptarëve në Kosovë dhe ish Jugosllavi. U aktivizuan kundër asaj rryme që kishin për qëllim abrogimin e të drejtave të shqiptarëve. Në këtë kohë kemi situatën kur autonomia e Kosovës në mars 1989 abrogohet. Në të njëjtën kohë, nën këtë frymë fillojnë lëvizjet demokratike edhe në Europën Lindore. Në këtë kohë kemi një nga lëvizjet më të vecanta. Kemi edhe në Republikën e Kosovës krijimin e lëvizjeve të para politike shqiptare, pionieri i të cilës ishte Lidhja Demokratike e Kosovës. Vecanërisht për ne që ishim të angazhuar në Lëvizjen Popullore për Republikën e Kosovës ishte një moment i vecantë, për arsye se ishte shumë me rëndësi shkatërrimi i asaj leve kryesore që mbante të lidhur ish Jugosllavinë; Lëvizja Komuniste e Jugosllavisë. Në fakt ka qenë një fushatë e gjerë. Nji organizim sic ishte Lidhja Komuniste e Kosovës nga 200 mijë anëtarë. Kishte anëtarësime masovike edhe në Lidhjen Demokratike të Kosovës. Ne si Lëvizje Popullore për Republikën e Kosovës kemi qenë përkrahë kësaj lëvizje në aspektin e ndihmesës. Nuk mund të pretendoj se jam angazhuar drejtpërdrejtë në Lidhjen Demokratike të Kosovës, por mund të pretendoj me një qartësi të thelle dhe me dëshmi faktike se mijëra anëtarësimet e para sidomos në Mitrovicë në kët parti kanë ndodhur përmes meje dhe strukturave që ne e quanim Këshilli i rrethit. Për një muaj i kanë dorëzuar selise e Lidhjes së Shkrimtarëve, që ishte dhe selia e Lidhjes Demokratike të Kosovës.

DUDUSHI: Në një lloj kuptimi, kishim përballë një lëvizje që punonte në ilegalitet që ishte lëvizja juaj dhe një lëvizje tjetër që u deklarua si lëvizje politike dhe punonte hapur në dritë të diellit. Në përkitje edhe me lëvizjet që po ndodhnin në atë kohë në Europën Lindore doli me opsionin e pacifizmit. Nje rezistence paqësore për arritjen e qëllimeve. Ishte kjo arsyeja që organizata juaj po shihej si një organizatë radikale që kishte opsionin e armëve dhe jo të paqes parësor?

VESELI: Nuk do të thoja në fillim për arsye se ishim në fillim të krijimit të partive politike. Lidhja Demokratike e Kosovës për rretahanat në fillim të viteve “90 ka qenë shpresa e madhe e kombit që do të arrihet realizimi i idealeve tona. Kemi pasur shumë dëshirë që kjo të arrihej pa luftë. Duke patur parasysh kostelacionin e ngjarjeve, të cilat ishin duke ndodhur në Ish Republikën Jugosllave. Kemi periudhën e vitit 1991 ku edhe në Republikën më liberale të ish Jugosllavisë, Slloveninë reagon ushtria Jugosllave me aq vrazhdësi. Në republikën e Kroacisë shpërthen një konflikt i ashpër e pasaj në Bosnjë ku shpërthen një konflikt më i rëndë, i gjakosur, kuptohej se rruga e vetme që mund të arrihej clirimi kombëtar nuk ishte paqja. Jo se shqiptarët nuk do të donin, jo se shqiptarët donin luftë, por Milloshevici e kishte gjetur një mënyrë që të mbante me cdo kusht monopolin, hegjemoninë e Republikës serbe mbi ish Jugosllavinë e për të mos përmendur pastaj për Kosovën që ata e konsideronin pjesë natyrale të qënësisë së Republikës së tyre.

DUDUSHI: Kjo ishte arsyeja që ju erdhët për herë të parë në Shqipëri në vitin 1991?

VESELI: Në fakt për herë të parë kam ardhur në Shqipëri në vitin 1991. Kam ardhur nga kërshëria studentore. Kam qenë student. Kemi ardhur për vizitë në fakt, ilegalisht. Kemi kaluar nga Gjakova në Tropojë. Rreth dy javë kemi lëvizur deri në Gjirokastër me lloj lloj mjetesh të transportit. Që nga autobuzët pa xhama deri tek kamionët të mbushur me pula që vinin nga Kakavija. Kemi qëndruar rreth tre javë, pastaj jemi kthyer prapë në Kosovë. Kemi qëndruar tek njerëzit, jo në hotele. Na kanë pritur shumë mirë. Ka qenë dëshira për ta parë Shqipërinë se sa një aktivitet.

DUDUSHI: Ajo Shqipëri që patë, nuk ju pëlqeu?

VESELI: Shqipëria për ne është si ajo nëna. Na pëlqen gjithmonë me e pa.

DUDUSHI: Por kur atë nënë nuk e ke parë asnjëherë, dhe ta kanë shpjeguar sa e pasur është, sa e bukur është. E veshur me të gjithë florinjtë dhe kur vjen e gjen të zhveshur, ka zhgënjim pastaj?

VESELI: Nënën e shikon njeriu nga shpirti. Ne gjetëm një shpirt të pasur.Ky ishte kryesori. Ne u mërzitëm se donim ta gjenim më të pasur,më të zhvilluar ekonomikisht dhe ushtarakisht, por e donim njëjtë.

DUDUSHI: Lëvizja juaj kishte frymëzim marksist-leninist. Edhe termin Këshill i Rrethit e kishit marrë nga partia komuniste shqiptare. Enver Hoxha ishte idhulli i një pjese të mirë të organizatës. E thyet besimin tek Enver Hoxha?

VESELI: Ne e donim Shqipërinë përherë kur ka qenë Zogu mbret, kur ka qenë Enver Hoxha, për të mos përmendur Sali Berishën si President. Ne e donim Shqipërinë. Nuk ka qenë prioritet për Lëvizjen tonë ideologjia, por të drejtat e shqiptarëve në Jugosllavi si Republikë e Kosovës.

DUDUSHI: Mitrovica ka qenë pjellore edhe përsa i përket muzikës. Herë pas here ka dominuar edhe pjesën tjetër të Kosovës përsa i përket muzikës, kulturës. Përsa i përket pjesës kulturore

VESELI: Aspekti industrial i zhvillimit, dhe vetë ardhja e shumë njereëzve, edhe profile intelektuale, politike, të cilat kanë ndërtuar jetën duke ndërmarrë përgjegjësi, qoftë ndërmarrjen Trepcja, qoftë në politkë duke ndërtuar jetën ka qenë Trepcja. Ka qenë një vend pothuajse i krahasueshëm me Prishtinën, vendi më urban i Republikës së Kosovës. Në fakt 17 mijë vetë që kanë punuar në Kombinatin e madh të Trepces kanë qenë një fuqi e madhe ekonomike dhe financiare. Kjopër shaka: kur merrnin rrogat minatorët gjithë tregtarët nga Kosova dhe përreth vinin në Trepce për të shitur gjërat e tyre.

DUDUSHI: Të kthehemi tek Tirana. Në 1992 erdhët si studentë në Tiranë në Universitetin Bujqësor të Kamzës. Si e shihnit veten si studentë në Shqipëri dhe si ju dukej Shqipëria në ritualet e të përditshmes?

VESELI: Në fakt në 1992, në janar unë kam ardhur në Shqipëri si pjesë e organizimit në të cilin isha dhe si student. E kam kaluar ilegalisht kufirin nga pjesa e Morinës ku tani kalon edhe autostrada. Jemi vendosur në ambientet studentore në Universitetin e Kamzës. Në fakt kam gjetur një rini e cila ka qenë e jashtëzakonshme në kuptimin e shpresave. Do të them një fakt shumë interesant. Në përshtypje të parë dukej si rini indiferente. Nisur nga kriza sociale që kishte kapluar vendin, mendoja nuk u bënte përshtypje asgjë në momentin e parë. I kam përjetuar edhe ato momente kur u zbraz gjithë Universiteti që donin të iknin në Durrës me traget. Në momentin kur bisedonim më gjatë shihja një shpirt shumë të pastër, një shpirt që hapnin jo vetëm zemrën, por ishin të gatshëm për të sakrifikuar. Hapte zemrën, derën e shtëpisë. Kisha ardhur në 1992 pjesë e organizimit në mënyrën e forcimit të aktiviteteve tona në aspektit logjistik dhe të krijimit të lidhjeve në Shqipëri. Të jem i sinqertë shumë pak arrita sukses për të cilin kisha ardhur. Konkretisht nuk mundëm të gjenim aq shumë armë, gjëra të cilat na duheshin për luftën tonë, por në fakt pastaj vura re se gjeta armën më të mëdhe, më të fuqishme e cila ishte shpirti i tyre, përkrahja. Më kanë ndihmuar me mijëra herë. Unë kam kaluar shumë herë kufirin ilegalisht dhe ishin po këta njerëz që më kanë ndihmuar. Më kanë mbajtur në shtëpitë e tyre. Kam kaluar në Maqellar, përkatësisht në burim Dibër ku me dhjetra herë kam kaluar kufirin. Kam kaluar në pjesën e Tropojës, Has, Kukës. Ku kam kaluar, kanë qenë me mua dhe më vonë ishin bazë e ushtrisë clirimtare të Kosovës. Ishin kryesisht studentë ose njohje nga studimet.

DUDUSHI: Ke bërë dy vizita sot tek dëshmorët e luftës që janë këtu në Shqipëri

VESELI: Po kam bërë dy vizita sot në familje dëshmorësh. Afërsia emocionale është e vecantë sepse Tahir Sinani ka qenë gjeneral i të gjitha luftërave të shqiptarëve të cilat i kanë zhvilluar, një burrë nga Tropoja që mbajti një peshë të rëndësishme në Ushtrinë Clirimtare të Kosovës, që nga njësia speciale pranë shtabit të përgjithshëm. Ishte komandant i një nga zonave më të suksesshme të Ushtrisë Clirimtare të Kosovës të Pashtrikut shpirti i të cilit nuk u rehatua edhe kur u clirua Kosova. Në momentin kur shpërtheu konflikti në Maqedoni ai ishte aty ku dha edhe shpirt. Isha edhe tek familja e një njeriu shumë të vecantë. Ishte i vecantë sepse ishte në Londër. Kishte nisur studimet në akademinë ushtarake Skënderbeu këtu në Shqipëri, por kur shpërtheu lufta në Kosovë, u kthye nga Londra dhe erdhi në Shqipëri. E kam fjalën për Indrit Cara ra heroikisht në mbrojtjen e popullatës edhe nën uniformën e ushtrisë clirimtare të Kosovës. Ka patur një moment të vecantë personal. Ka qenë një moment shumë i shkurtër kur kemi qenë të dy në vendin e rëniës, përpara se të niste bombardimi serb. Populli na ka sjellë bukë për të ngrënë nga shtëpia e tyre. Dhe në atë moment, as 10 minuta pasi ne jemi larguar prej aty kemi lëvizur në të gjitha zonat luftarake si shtab i përgjithshsëm për të mbajtur pozicionet, serbët kanë nisur granatimet e rënda duke goditur Indrit Carën, i cili edhe pse me shpirt të fort tha mos ia lini serbit armën. Goditet edhe një herë dhe vdes.Në fakt nuk vdes, por bie hero.

DUDUSHI: Në “92 keni patur lidhje me oficerë shqiptarë në Shqipëri, ka patur kampe atëherë ku ju mund të trainoheshit?

VESELI: Jo në vitin 1992 nuk ka patur kampe. Nuk ka patur stërvitje ekskluzive që mund të quhej ushtarake, por ka patur shumë përkrahje të gjithanshme.Mund të flas si organizim. Ne po përgatiteshim drejt Ushtrisë Clirimtare të Kosovës, drejt krijimit dhe organizimit të saj dhe aksioneve të para të armatosura. Shqipërinë e kemi përdorur në cdo aspekt; ndihmë intelektuale, ushtarake, të ekspertizës. Në fakt jo vetëm ushtarakët na kanë ndihmuar, por edhe artistët. Në Teatrin tuaj të Operas dhe Baletit ne kemi patur një nga djemtë tanë që na ka ndihmuar, i cili ka qëndruar për 30 ditë ku ka mësuar teknikat e maskimit që nga teknika e qëndisjes së mustaqeve, mjekrës, grimit të fytyrës në mënyrë që të tjetërsohej figura e individit. Ishin gjëra për të cilat ne do duhej të përgatiteshim. Duhej të ruheshim sepse familjet tona ishin në pyetje.

DUDUSHI: Në atë periudhë ju dilnit nga Shqipëria në Kosovë dhe anasjelltas?

VESELI: Pothuajse cdo muaj ose dy muaj kemi lëvizur Shqipëri – Kosovë.

DUDUSHI: Sa popullore ishte atëherë idea e një lëvizjeje të armatosur?

VESELI: Në fakt ende kishte shpresa se Miloshevici do të arsyetonte që të arrihej ndonjë marrëveshje pa luftë. Por gjithë rrethanat të tregonin se Milloshevici e kishte të vendosur se cdo të bënte me shqiptarët dhe Kosovën. Vecanërisht konferenca e Deitonit jepnjë vulë të vecantë se na jep ne të drejtë se kishim bërë mirë që kishim menduar për veprime të drejtpërdrejta për clirimin e Kosovës. Miloshevici nuk ishte njeri i dialogut dhe nuk do të pranonte kurrë, në asnjë rrethanë që kosova të ndahej nga Serbia në mënyrë paqësore.

DUDUSHI: Megjithatë të gjitha lëvizjet e armatosura në atë kohë edhe në aspektin ndërkombëtar dekurajoheshin.

VESELI: Është e vërtetë për arsye se në princip në politikë nuk duhet të inkurajohen konflikte, por është vetë populli, që e sheh gjendjen reale në të cilën gjendet dhe kur rrethanat janë të padurueshme. Kanë qenë vitet “90 kur njerëzit vriteshin pa kurrëfarë shkasi, kur njerëzit ndiqeshin nga shtëpitë e tyre, qindra familjarë, djemë e vajza të reja, intelektualë, edhe businesore largoheshin, ne nukmund ta toleronim zbrazjen. Nuk mund ta toleronim kapitullimin se ajo shtëpi nuk kishte djemë fare. Pavarësisht se cmimi që do të mund të paguanim ishte shumë i lartë, e kishim vendosur. të luftojmë me cdo cmim që të arrijmë lirinë tonë. Edhe në fund në fakt, tregoi historia se ne patëm të drejtë. Por opsioni i luftës së armatosur në asnjë moment, në asnjë fazë nuk ka qenë kundër opsionit pacifist. Ishte shumë luks të ishe kundër një opsioni të tillë. Ishte situatë shumë e rëndë në atë kohë dhe me cdo kusht synonim lirinë. Dhe liria me një Sllobodan Millosgevici përpara dhe politikën e tij të egër kundër shqiptare mund të arrihej vetëm përmes forcës së armatosur të Ushtrisë Clirimtare të Kosovës.

DUDUSHI: Thatë që Shqipërinë e kishit në krahë në atë kohë. Jo vetëm pjesën e politikës, pjesën institucionale. Megjithë luhatjet dhe qëndrimet që kishte ajo atëherë të diktuara edhe nga fuqitë ndërkombëtare. Keni patur përkrahje atëherë, a shkelje syri nga zyrat në Europë?

VESELI: Le të ndalem në pjesën e Shqipërisë; kemi patur ndihmë , përkrahje në cdo aspekt sido që kanë mundur zyrtarët shqiptarë, intelektualët shqiptarë, artistët shqiptarë, oficerët shqiptarë. Po flasim për periudhën fillestare të luftës nga viti 1992-1997. Pastaj pas viti 1997 Ushtria Clirimtare e Kosovës bëhet shumë e fuqishme anembanë territorit të Kosovës.. Dhe dalja e hapur e UCK-së që daton në 28 nëntor 1997 pas një ballafaqimi me forcat serbe në Morinën e Re. Në 1998 kemi filluar kontaktet më intensive me partnerët tanë ndërkombëtarë. Nuk ka patur inkurajim që në të luftonim, por kuptueshmëri për idealet tona. Se ne nuk duhet të jemi të shtypur, se ne na duhet liria dhe në të njëjtën kohë ne kemi të drejtë për t’u mbrojtur. Realisht, atë kemi bërë dhe mund të them që kjo ka qenë mencuria më e madhe e UCK-së, që ka ndërtuar besueshmëri me partnerët ndërkombëtarë. Se UCK nuk ishte organizatë terroriste, nuk kishte ngjyrime ideologjike, aq më pak ngjyrime terroriste që mundoheshin në aspektin religjoz të na i veshte Republika e Serbisë, por ishte një ushtri e pastër clirimtare e cila, gradualisht me një vetmohim të pashoq duke pasur parasysh me mijëra djemë e vajza të cilët kanë dhënë jetën nën atë uniformë. Derisa e arritëm ndërkombëtarisht të drejtën tonë, pastaj Kosova clirohet dhe shteti i Republikës së Kosovës shpallet në 17 shkurt 2010.

DUDUSHI:Keni qenë shef i shtabit të UCK-së me pseudonimin Luli. Pse e morët këtë pseudonim Luli?

VESELI: Po vetë fakti i lëvizjeve tona të shpeshta të cilat i bënim gjatë veprimtarisë së UCK-së, ishte ndryshimi i emrave se përndryshe do të viheshin në rrezik familjet tona edhe ne gjithashtu. Kjo ka qenë një nga arsyet pse pastaj kolegët më kanë vënë nofkën Luli. Nuk e zgjodha unë. E kam marrë si nofkë të fundit në Jabllanicë të Gjakovës. Sepse kishim shumë emra.

DUDUSHI: Ishtë një detyrë e vecantë për të cilën ju u ngarkuat: G2-i quhej. Seksioni i zbulimit brenda UCK-së, ajo që do ti paraprinte Shërbimit Inteligjent në Kosovë. Pse ju u quajtët njeriu më i aftë, më i besuar, që mund ta kryenit këtë detyrë dhe mund ta krijonit këtë bërthamë?

VESELI: Në fakt ishte vlerësim dhe besim. Unë tashmë kisha vite të veprimtarisë sime të fshehtë, gjatë këtij aktiviteti jo vetëm që kisha arritur sukses, kisha arritur të ruaj njerëzit, por edhe të zgjeroj veprimtarinë lëvizjes sonë të rezistencës qoftë lëvizjen popullore, qoftë UCK-në. Kisha arritur të krojoja edhe partenritete. Kjo pjesë e ka bërë që edhe besueshmëria dhe vlerësimi të më japin mua një detyrë të rëndësishme, përgjegjësi ishte jetësore.

DUDUSHI: Cilat ishin detyrat e G2?

VESELI: Ishte proces i vazhdueshëm. Ruajtja dhe konsolidimi i njësive tona.Mosmundësia e penetrimeve. partneriteti me partnerët ndërkombëtar që ti bënim të besonim se vërtet lufta jonë ishte luftë për liri dhe nuk kishte të bëntë me asnjë nga pretendimet e Republikës Serbe për terrorizëm politik a religjoz. Këto sihin pjesët më të rëndësishme të aktivitetit tonë. Në veprimet e bombardimeve të NATO-s roli i UCK-së ka qenë i rëndësishëm. Informacionet e mbledhura nga terreni kanë qenë një pjesë targetuese. Kërkesa e NATO-s ka qenë e qartë neutralizimi i forcës shkatërruese të Millosevicit. Të kishte paqe. Kemi qenë furnizues informatash dhe partnerë. Ishtë një fat i madh. Ka qenë sukses i përbashkët me ndjenjën patriotike që sa më pak të kishim dëmtime.

DUDUSHI: Agjentura është punë e vështirë, ju mund ta konfirmoni këtë fakt. Cilët kanë qenë mentorët tuaj, mësuesit tuaj në këtë profesion?

VESELI: Në fakt mentorët, mësuesit kanë qenë partnerët tanë, me të cilët kemi qenë gjatë kohës më të rëndë , të luftës, të cilët na kanë kuptuar në rrugën tonë drejt lirisë. Procesi pas luftës ka qenë një kohë vakumi shumë i rëndë . Duhet patur parasysh 700 mijë njerëz të larguar, largimi i forcave serbe, vakum institucional, ardhja e forcave multinacionale të cilat ishin rreth 50 mijë forca ushtarake. Të gjitha këto hapa, ky proces kishte domosdoshmëri pasjen e një partneriteti si vendor dhe ndërkombëtar që gjërat të rridhnin suksesshëm dhe jo të konsiderohej një tragjedi. Besoj se këtë tranzicion e kemi kaluar suksesshëm, pasi nuk ka patur tragjedi të mëdha edhe pse ka patur raste të ndara cilat kanë qenë të dënueshme. Por nuk ka patur ndonjë konflikt ndëretnik apo gjatë futjes së trupave të NATO-s në Kosovë apo mbarëvajtjes së tyre.

DUDUSHI: Keni qenë përballë një organizate sic ëshët UDBA, le të themi që është një organizatë me një përvojë të jashtëzakonshme, me një përvojë ët gjatë, pothuajse 50 vjecarë sa c’ishte sistemi komunist që trashëgoi ish Jugosllavia nga kjo organizatë. Duhej të punonit përballë saj. Dukej që kishte informacione të sakta.

VESELI: Nuk do të thoja informacione të skata. Ata kanë qenë në Kosovë, kanë patur rrjetin e tyre. Ne kishim këshilla shumë të mencura që në fillim nga miqtë tanë se pas përfundimit të luftës niste një etapë e re që s’kishte të bënte me luftën. Ishte etapa e komunikimit. Kjo ka qenë një nga prioritetet tona. Suksesshëm e kemi arritur bashkarisht. Kemi arritur të kalojmë sfidat e rënda.

DUDUSHI: A është diskutuar mundësia e hapjes së dosjeve për të parë bashkëpunëtorët e asj kohe të shërbimit të sigurimit Jugosllav?

VESELI: Unë besoj se tani ka institucione legale dhe legjitime të cilat mund të veprojnë në këtë drejtim. Unë besoj se ka shumë pak shqiptarë që bashkëpunojnë me shërbimet e inteligjencës serbe për arsye se Atdheu i tyre është Kosova. Ka njerëz të shantazhuar të cilët kanë qenë, por kjo duhet të intensifikohet puna që të eliminohen këto shantazhe. Nuk duhet ti besojmë shumë hapjeve të dosjeve, të cilat i ka Republika e Serbisë, i ka Beogradi që mund ti manipulojnë. E rëndësishmë është Kosova e pavarur dhe të punojmë të gjithë bashkarisht dhe të harrojmë të kaluarën e errët.

DUDUSHI: Ju keni shumë informacion për shkak të detyrës. Pse u shtri kaq vonë Shërbimi Informativ në Kosovë dhe informacionet që mbartni ju bëjnë njeriun më të pushtetshëm të Kosovës?

VESELI: Ne kishim kaluar një kohë të gjatë si shërbim inteligjent i Kosovës në bashkëpunim me partneritetin ndërkombëtar. Ato informacione që kishim ne dhë si mund ti bindnim rreth kauzës sonë reale nuk ishin të stisura. Këtu shihej bashkëpunimi, instalimi i administratës ndërkombëtare. Pretendimet serbe nuk kishin mbaruar. Sulmet e shtatorit të 2001 që e transformuan edhe botën, në këto rrethana u transformuam edhe ne.

DUDUSHI: Megjithatë ka akuza ndja jush se e keni përdorur SHërbimin Informativ të Kosovës për të bërë shantazh.

VESELI: Jo, aspak. Nuk e ka patur SHIK luksin të bënte shantazhe me qëllim luftën për pushtet. Për vetë realitetin e situatës së Kosovës. Ne kemi qenë protektorat. Tentativat për njollosje luhen në cdo vend. Ne kemi patur prioritet strategjik bashkëpunimi me partnerët ndërkombëtarë. Misioni i i vetëm ka qenë pavarësia e Kosovës. Pushteti është për mua një cështje relative. Pushtet kush ka miq dhe kush sillet mirë. Milloshevici ka qenë shumë i fortë por s’e ka besuar njeri dhe e ka rrëzuar UCK shm e vogël.

DUDUSHI: Përgjithësisht njerëzit e Shërbimit Informativ mbajnë një profil të ulët politik, kurse ju u rikthyet në politikë. Vendosët vetë, ua kërkuan?

VESELI: Në fakt në politikë unë kisha tërë jetën. Kur fola që nga pjesa e fëmijërisë. Pastaj erdhi një moment që njeriu ka nevojë për një pushim, pasi ishte një aktivitet intensiv deri në 2008 që nga fëmijëria ime. Në të cilin njeriu iu kthehet, ka dëshirë të shikojë gjërat e familjes së vetë dhe ngritjes akademike për vetveten. Pastaj pas nji kohe, unë kisha oferta për angazhimin tim në parti politike, qoftë në parti ekzistuese, qoftë në parti të reja. Por realisht PDK që udhëhoqej nga bashkëveprimtari im në të kaluarën kishte arritur me sukses të përfundonte disa nga misionet historike më të mëdha për Kosovën, por edhe po vazhdonte edhe misionin më të fuqishëm për transformime ekonomik. Kam biseduar me kryetarin e Partisë Demokratike të Kosovës, më ka thirrur të bisedoj. Idea ime ka qenë të futem në parti përmes procesit zgjedhor. Synoja aty ku i kam rrënjët edhe të filloja. Dhe para se të fillonte kuvendi, Konventa e PDK-së, pas bashkëbisedimit me kryetarin e kam nisur aktivitetin tim nga lagjja ime ku kam kaluar fëmijërinë.

DUDUSHI: Ka qenë një periudhë e vështirë kur filluat ju. Ka qenë moment divergjencash mes Z. Thaci, Limaj, Krasniqit.

VESELI: Në fakt Z. Thaci ishte dhe është një personalitet i pakontestueshëm i lidershipit të Partisë Demokratike të Kosovës për arsye sekishte arritur të realizonte mision historik dhe tani po tregonte se po realizonte me sukses misionin e tij, zhvillimin e shtetit të Kosovës. Politika është kënaqësi dhe pakënaqësi. Unë jam angazhuar me tërë qënien time në Partinë Demokratike të Kosovës. Unë dëshiroj të falenderoj gjithë ata njerëz që në momentin kur unë jam angazhuar në lagjjen time, të falenderoj gjithë ata njerëz për mbështetjen deri në momentin e zgjedhjes time si i dyti në Partinë Demokratike.

DUDUSHI: Ka qenë z. Thaci një nga miqtë tuaj, apo ka qenë një bashkëluftëtari juaj dhe vetëm kaq?

VESELI: Në fakt raportet e mia me Z. Thaci janë raporte të cilat janë jetësore. Ndërlidhen në një moment të vecantë, në një etap të caktuar, në një moment të vëcantë të interesit të përcaktuar apo misionit shkurt. Kanë qenë relacione njerëzore, relacione bashkëveprimtarësh.Veprimtaria ime dhe e zotit Thaci deri qershor më 1990, unë nuk di kur ti nis dhe mbaroj, të ndaj dhe bashkoj veprimet tona. Kemi kaluar një rini të vecanta në kuptimin e gëzimeve rionore por edhe peripecive.Kemi marrë pjesë në dhjetra demonstrata, aktivitete ilegale, kaliet e kufijëve nga Kosova në Zvicër, në Shqipëri e sërish në Kosovë. Edhe në momente të tjera të vecanta që na ka përballuar jeta, kur edhe pëlumbat i kemi ndarë bashkë.

DUDUSHI: Kështu që është një miqësi?

VESELI: Ka qenë një miqësi e përbashkët që është ndërlidhur me qënësinë tonë të përbashkët, në kuptimin e idesë që Kosova së pari të clirohet dhe më pas të bëjmë një shtet të përbashkët.

DUDUSHI: Jemi në një moment që ju perceptojnë si njeriun e legasisë, si njeriun që do të marrë trashëgiminë e partisë, në momentin që në bazë të synimeve dhe në bazë të marrëveshjeve Z. Thaci do të jetë President i Republikës ose jo, ju do të jeni kryetar i Partisë Demokratike të Kosovës.

VESELI: Në fakt z. Thaci si kryetar i PDK-së dhe PDK ka bërë një punë të jashtëzakonshme gjatë këtyre viteve. Përmenda procesin historik dhe procesin e krijimit të shtetit Kosovës pasi të gjitha institucionet janë krijuar në periudhën e qeverisjes të PDK-së. Po flas për këtë që të dal tek resurset e PDK-së, e cila ka potenciale njerëzore, intelektuale, morale dhe akademike të cilat kanë mundësi të mbajnë përgjegjësinë. Shpesh ne bëjmë shaka, por në kryesinë e PDK-së ne kemi shumë njerëz të cilët mund të mbartin edhe përgjegjësinë e kryeministrave, për arsye se kanë potenciale intelektuale dhe akademike, gjithashtu edhe përvoja jetësore për ta bërë këtë. Ndërsa përsa i përket procesi t të marrjes së përgjegjësive në të ardhmen, ky është një proces demokratik. PDK është në koncept djathtist, që i ka organet e veta. Kur të vijë momenti që të ndryshojë situata dhe nëqoftëse pretendohet se Z. Thaci merr pozicionin e Presidentit të Republikës së Kosovës, të cilin e meriton, atëherë do të vendosin organet e Partisë Demokratike të Kosovës.

DUDUSHI: Varësisht nga rrethanat, ju e synoni postin e kryetarit të partisë?

VESELI: Le të vijmë deri në atë moment, pastaj kolegët e partisë, organet vendimmarrëse do ta vendosin atë se kush do të jetë kryetar.Duhet të keni parasysh se PDK është partia më e madhe, e cila ka vizion, ka kapacitete për të ardhmen e Kosovës. Aty kemi vërtet njerëz që kanë mundësinë dhe aftësinë për të qenë kryetar i Partisë Demokratike të Kosovës.

DUDUSHI: Po t’ju propozonin këtë post, do t’ju vinte keq, do të pranonit apo refuzonit?

VESELI: Me përkrahjen e organeve vendimmarërse dhe bashkëkolegëve të mi në PDK, do ta pranoja sepse është një privilegj dhe përgjegjësi të udheheqësh partinë më të madhe në vend.

DUDUSHI: Më treguat një rrugëtim të gjatë qysh prej fëmijërisë me z. Thaci. Kur e shikoni Kosovën tani, është ajo Kosovë që keni ëndërruar?

VESELI: Në fakt ëndrrat janë cështje shumë të bukura. I ëndërrojmë cdo ditë dhe duhet të qëndrojmë tek ëndrrat tona. Nëqoftëse ka qenë një ëndërr që na është dukur, jo vetëm mua dhe Z. Thaci, por gjithë gjeneratës tonë, një kohë që kemi vepruar të gjithë bashkarisht në vitet 90″ e parealizueshme, ka qenë të cliroheshim nga Serbia. Është realizuar një nga ëndrrat më të mëdhaja me gjenerata. Është realizuar në gjeneratën tonë. Na bën krenar se patëm mundësi tek njeriu dhe tek Zoti të ishim në këtë gjeneratë të realizonim ëndrrën tonë. Nëqoftëse pyetja knteston që a kemi realizuar si shtet i Kosovës atë që dëshirojmë, ne kemi arritur shumë progres, por që kemi shumë për të bërë. Kemi shumë për të bërë për arsye se duhet të përmirësojmë ekonominë e vendit dhe ta fuqizojmë më tej. Kosova mund të jetë shumë lehtë një shembull i bizneseve funskionale në gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, pasi vetë Kosova ka shpirt ndërmarrësie. Duhet të kemi parasysh që Kosova ka jetuar periudhën më të vështirë në vitet 90″ pa asnjë përkrahje institucionale dhe ka mbijetuar. Këtë shpirt ndërmarrësie ne të gjithë sëbashku do përpiqemi ta vëmë përsëri në funksion të zhvillimit të Kosovës për arsye se Kosova ka kapacitete dhe Kosova do të jetë vendi më i zhvilluar i Ballkanit Perëndimor në një të ardhme shumë të afërt. Duhet durim, maturi dhe përpjekje. Jo vetëm e klasës politike, por e gjithe ne. Intelektualëve,akademikëve që të përgatisin njerëz për tregun e punës. E bizneseve, të cilët duhet të zgjerojnë kapacitetet e tyre. E kuvendit të Kosovës, drejtues i të cilit jam. Shumë shpejt do të zhvilloj një takim me bizneset kosovare , për të kuptuar edhe nga ata se cilat rrugë janë për Kuvendin e Kosovës për të vendosur ligje që i lehtësojnë ata, që ata të rriten, të zgjerojnë bzineset për perspektivën e tyre në Kosovë.

DUDUSHI: Këtu jemi tek idetë e bukura dhe fjalët e bukura. Si kudo në jetën e përditshme, por në politikë sidomos nuk mund të ecet pa vizion. Por në shoqërinë kosovare sot duket sikur ka një depresion që po thellohet më tepër. 6 muajt ngërc e thelluan, por sot ne po shohim ata autobuzë që udhëtonin përmes Serbisë drejt Europës për një jetë më të mirë.

VESELI: Është fakt që Kosova nuk ka mundur të eleminojë varfërinë që ekziston në shoqërinë kosovare. Një kategori e caktuar e caktuar e njerëzve jetojnë në varfëri ekstreme, 39 % jetojnë në varfëri. Sido që të jetë Kosova ka bërë një progres të madh. Jemi në vitin e 7 të shtetësisë. Gjithcka që po ndodh duhet ta marrim nën kontekstin real. Ndoshta pritshmëria ka qenë e madhe, por të gjithë ne duhet të lëvizim në këtë proces të transformimeve ekonomike. Ajo që cfarë ne do të bëjmë në procesin e ardhëshëm kur qeveria do të ndërmarrë reformat ekonomike. Duhet patur parasysh një gjë, që s’duhet të biem pre e trafikantëve, manipuluesëve dhe e mashtruesëve që duan të zbrazin Kosovën. Të cilët synojnë ta paraqesin Kosovën si një shtet që nuk është funskional, që nuk ka qëndrueshmëri. Ka patur gjatë kësaj kohe deklarata qe akuzojnë SHBA-të për fajësinë se kanë krijuar një shtet artificial, jo funskional. Por ne duhet të jemi fanatikë për vendin tonë në mënyrë që të punojmë të gjithë bashkarisht. Ajo që është kryesore është se do të punojmë në mënyrë intensifikueshme që të përgatiten njerëz për vendet e punës. Kapitalin themelor që ne kemi,njerëzit e rinj, ti përgatisim në mënyrë që të jenë të aftë për tregun e punës. Në të njëjtën kohë do të zhvillojmë edhe kapacitetet natyrore, qofshin ato minerare apo bujqësore. Shpirtin kosovar ndërmarrës të njerëzve tonë duhet ta vlerësojmë pasi suksesi në ekonominë e tregut janë ndërmarrjet e vogla dhe të mesme.

DUDUSHI: Megjithatë duket qartë depresioni i shoqërisë kosovare dhe pakënaqësia nga klasa politike që nga autobuzët, protestat,ngërci 6 mujor. Janë zhgënjyer…

VESELI: Fakti e largimit është real. Përderisa njerëzit e kanë marrë rrugën në sy për të lënë vendin, ata e kanë një arsye. Sido që të jetë ne nuk guxojmë të lejojmë në asnjë mënyre depresionin në Republikën e Kosovës, ne nuk do guxojmë të lejojmë as frikën. Pavarësisht se ka demonstrime, nuk do të ketë luftë civile në mes nesh në asnjë mënyrë, pasi ne kemi kaluar periudha shumë të rënda kohë më parë. Perspektiva e Kosovës do të jetë vendi i tyre. Nukmund ta kërkojnë perspektivën në vende të cilat përballen me krizën ekonomike. Shihni reagimin e Hingarisë; ka qindra njerëz, mes tyre shumë e shumë intelektualë që largohen prej vendit të tyre drej vendeve më të zhvilluara të Bashkimit Europian. Edhe izolimi i BE-së, i cili mund të konsiderohet si izolim, mungesa e liberalizimit të vizave, ikja nuk është zgjidhje. Ne duhet të qëndrojmë, të punojmë sëbashku për të zhvilluar vendin. Po ikin njerëz për shkak të humbjes së besimit, po ikin njerëz për shkak të varfërisë, por kemi edhe njerëz që janë të punësuar. Kemi shumë kompani që iu janë larguar më shumë se 30 njerëz duke marrë rrugën për të ikur jashtë Kosovës. Kemi shumë profesorë që janë larguar. Le të bëjmë një krahasim të pagave zyrtare të Kosovës, Shqipërisë, Maqedonisë. Janë shumë të larta në Kosovë. Kemi një situatë reale, kemi një papunësi reale. Por kjo nuk duhet të krijojë depresion. Kjo përkundrazi duhet të krijojë fanatizëm që të punohet më shumë për vendin në mënyrë që të krijohet perspektiva. Do ta përmirësojmë situatën duke ikur dhe shitur shtëpitë dhe duke u kthyer pas 3 muajsh sepse nuk na mbajnë? Ka patur një sinjal të rëndësishëm nga BE; “nuk do të ketë azil për vendet e Ballkanit Perëndimor.Problemet sociale që kemi, duhet ti tejkalojmë bashkarisht. Jam i bindur dhe kam besim të plotë që Kosova do ta tejkalojë këtë krizë. Pavarësisht trafikantët dhe manipulantët në këtë situatë në mënyrë politike që kanë dashur ta manipulojnë për përfitime ekonomike dhe politike, duhet ta zhvillojmë Kosovën.

DUDUSHI: Gjatë protestave, vizituat edhe policët e lënduar edhe demonstruesit e lënduar.

VESELI: Ishte moment shumë i rëndë në fakt. Shkova tek polici, ishin dhomat të ndara, vec policët, vec demonstruesit. Polici nuk foli asnjë fjalë të keqe për protestuesit dhe anasjelltas e njëjta gjë edhe protestuesit për policët. Prandaj duhet të ruhemi nga momentet emocionale. Nëqoftëse marrim si argumente videot e publikuara në rrjetet sociale, gjejmë gjithandej fajtorë, por s’duhet ët gjejmë fajtorë mes veti. Duhet t’i tejkalojmë këto situata.

DUDUSHI: Në politikë përherë ka njerëz që gabojnë, bëjnë faje…

VESELI: Por jo të goditet uniforma të cilën realisht e kemi patur ëndërr. Ata kishin armët me vete dhe nuk e përdorën edhe pse nga ana e protestuesëve u hodhën gurë të rëndë. Kjo tregon një shpirt të përbashkët të cilin e kemi. Nuk duhet të vijmë as tek ai guri. Por kemi patur fatin që askush nuk ka vdekur. Duhet ta evitojmë përplasjen.

DUDUSHI: Në krye të atyre protestave ishte njeriu më karizmatik që ka politika kosovare, deputet i Kuvendit të Kosovës, kryetar i partisë Vetvendosja, Albin Kurti. Qasja nacionaliste e Z. Kurti është evidente në të gjitha daljet e tij publike dhe jo vetëm. Ndërkohë që edhe ju vini nga një histori nacionaliste dhe ushtarake. Ku ndaheni ju me Z. Kurti?

VESELI: Me respektin më të madh, ndoshta nga që e do shumë Kosovën. Nuk ta mat dot kush dashurinë që ke për vendin tënd. Por ajo që kemi mundësi ne qëniet e gjalla ta masim, janë veprimet tona me të cilat kemi vepruar. Mund të them që nuk mund të lindim patriotë cdo ditë. Nje pjesë e madhe që kemi qënë në Luftën Clirimtare të Kosovës dhe Lëvizjen për Patriotizëm të Kosovës, nuk mund të dëshmojmë më shumë se tash të ridëshmojnë dëshminë për patriotizëm të Kosovës. Ne nuk e kontestojmë që patriotizmi është mirë të mbahet në shpirt por besoj se ne nuk duhet ti ushqejmë gjeneratat që të bëjnë atë që kemi bërë ne në vitet 90, pasi ajo ka qenë një periudhë e imponuar nga një agresor që ka vrarë fëmijë dhe gra shtatëzëna. Prandaj jemi detyruar të veprojmë sic vepruam në mënyrë ushtarake të clirohemi nga Serbia. Mesazhi i patriotizmit për të rinjtë tanë në ditët e sotshme është të angazhohen më shumë në edukim, të ndjekin teatrot dhe të jenë kritikë përmes institucioneve tona që të mos na japin përkrahjen nëqoftëse gabojmë. Le të ndryshojnë. T’ia japin përkrahjen Albin Kurtit, por jo me dhunë duke dëmtuar njëri-tjetrin.

DUDUSHI: Albin Kurti është një lider, ideolog i një lëvizje që mund ta qujamë antiestablishment. Po të shikojmë se si kanë rrjedhur ujërat në Kosovë nga “99 është një brez që nuk e ka përjetuar kurrsesi atë që keni përjetuar ju gjatë viteve “99. Ndoshta ka ardhur momenti të qarkullojnë këto ujra, kjo klasë politike që mbahet me rrënjët e saj ose tek LDK dhe pacifizmi ose tek krahu i luftës dhe që në fakt po mban Kosovën.

VESELI: Në radhë të parë askush nuk mund të qëndrojë për atë që e ka patur përgjegjësi të vendit të vet. Flas për të kaluarën. Ajo ka përfunduar, është mision i përmbyllur, për të cilin do na gjykojë historia. Ajo cfarë mund të bëjmë ne tani, është të luftojmë sëbashku, por jo duke zbuluar cdo ditë patriotizmin. Ne nuk mund të zbulojmë një tjetër partneritet me ndërkombëtarët, pasi kemi rrugëtuar sëbashku me ta. Kemi ardhur në procesin e clirimit dhe shpalljes së pavarësisë bashkarisht me këta partnerë ndërkombëtarë të cilët kanë ndihmuar. Z. Kurti mendon se duhet tu themi mirëupafshim në moment, largohuni nga vendi se nuk na duheni, ne na duhen ende këta partnerë sepse kemi ende shumë nevojë për përkrahjen e tyre. Ata e mbajnë flamurin kuq e zi në rrobat e tyre, unë jo. E kam në shtëpi, por nuk besoj që në shpirt Albin Kurti të jetë më shqiptar se sa unë, se sa Hashim Thaci. Do të ishte e turpshme nëqoftëse do të bënin garime se kush është më shqiptarë. Do të ishte mirë që edhe ne, edhe Kurti bashkarisht të ruajmë frymën e partneritetit ndërkombëtar, të respektojmë realitetin e ri i cili është krijuar, të cilin me shumë sakrifica e kemi arritur. Bashkimi me Shqipërinë i cili abrogon gjithë arritjet e deritanishme, cfarë koncepti është? Cfarë synojmë ne të provokojmë apo të arrijmë progres që është një nga epikat e Albin Kurtit. Sot ne jemi Republika e Kosovës. Ja nuk e njohim. Cfarë do bëjmë? Të vendosim flamurin sic e ka vendosur Albin Kurti? S’kemi flamur si shtet. Ta abrogojmë fare shtetësinë? Po heqim presidentin Nishani dhe po vendosim Ahtifete Jahjagen (lejonani ju!). Largojmë kryeministrin Edi Rama dhe vendosim Isa Mustafën. Në OKB ne duhet të shkojmë si etnitet shtetëror i panvarur. Le ti lëmë hapësirë gjeneratave që do të vijnë për të vendosur më mirë se ne. Por tani për tani rrethanat akute janë këto. Kemi arritur në një sukses nuk duhet ta shkatërrojmë. Jo të vërtitemi rreth kauzave, që sigurisht janë të rëndësishme si bashkimi kombëtar. Por po të mos ishim ndarë, nuk do ishte nevoja të luftonim. Përse luftuam ne? Patriotizmi është në shpirt.

DUDUSHI: Po të ishit më shumë pragmatistë se sa idealistë në kohën kur luftuat, ndoshta nuk do të ishit me këtë histori që keni ardhur në këtë studio.

VESELI: Po të mos ishim idealistë ne nuk do kishim ardhur në këtë studio. Në procesin e idealizmit që ka qenë shtysa kryesore, ka qenë edhe pragmatizmi që e kemi përdorur në situata kyce në interes të vendit dhe e kemi përdorur me sukses. Kur mendojmë ëndrrat, e vetmja ëndër ishte për gjithë shqiptarët të ishim të lirë. Kjo u realizua, jemi të lirë. Dhe sot po përballemi me largimet, të cilat janë për aspekt social, të cilën e kemi parë në Shqipëri më 1990. Por kjo do të largohet për arsye se ne do ta largojmë dalëngadalë me punën tonë. Rotacioni politik le të ndodhë. Albin Kurti ka projekt më të vecantë ekonomik. Le të koncentrohet në projektin e tij ekonomik. Të tregojë se si do dalim tek zgjidhjet, por jo përmes klisheve patriotike. Bashkimi kombëtar nukzgjidh cështjet tona sociale vetvetiu.

DUDUSHI: Bota sot është shumë e trazuar. Një nga rreziqet më të mëdha janë radikalët politik, radikalët islamikë, ISIS. Lajmet kanë treguar se një pjesë e madhe e vullnetarëve kanë qenë nga Kosova. Është ngritur shqetësimi se ky lloj radikalizmi po zë rrënjë në shoqërinë kosovare.

VESELI: Ky është ai presioni dhe angazhimi ynë politik që duhet ta bëjmë sa më shpejtë që Republika e Kosovës të integrohet në Bashkimin Europian. Duhet të keni parasysh që rinia jonë e shikon botën perëndimore përmes televizioneve. Ndërkohë që kosovarët më parë, baballarët e fëmijëve e të rinjëve tanë dikur mund të lëvizinin, tani ata mund të shkojnë vetëm në Turqi. Afër Turqisë, ata që e dinë gjeografinë është Siria, Afganistani. Ky është alarmi kuq që të gjithë bashkarisht duhet ta evitojmë. Islami është shumë besim religjoz i shenjtë, bazohet tek Zoti. Edhe ne shqiptarët kemi besim religjoz shumë; qoftë islam, qoftë krishter. Ajo që na ka karakterizuar edhe kur nuk kemi patur universitete, apo akademikë, ka qenë toleranca, toleranca mes vetit. Ndërsa sot, ata njerëz me mjekra dhe pantallona të shkurtra që mendojnë se do të na ndërrojnë identitetin, nuk do të kenë mundësi, nuk do të kenë shans ta bëjnë. Jo për shkak se politika nuk do ti lejojë, por vetë muslimanët, baballarët tanë nuk do ti lejojnë. Edhe baba im është musliman dhe falet 5 herë në ditë. Është 88 vjec dhe shkon në xhami. C’është kjo urrejtjeje? Do të zhduk unë 7 mld njerëz të botës tjetër për 1 mld të jetojnë muslimanë? Kjo është një cmenduri, e cila në Republikën e Kosovës do të ketë përgjegjësi institucionale. Shumë shpejt në Kuvendin e Kosovës ligji do të aprovohet për luftëtarët dhe ndëshkimi do të jetë maksimal për ata që do të jenë armiq të Muhametit dhe Islamit. Duhet të jem në gjuhën e atyre islamistëve për arsye se ata nuk kanë besim, nuk kanë fe, nuk kanë Zot dhe ata meritojnë ndëshkimin më të rëndë që do ta kenë nga institucionet e Republikës së Kosovës. Ky duhet të jetë një mesazh i qartë, që të mosmanipulohen edhe rinia me shku, për arsye sepse njerëz që do të shkojnë atje do të ballafaqohen me snaksione të ashpra.

PËRGJIGJU

Please enter your comment!
Please enter your name here